74. Al-Muddaththir

Ey vahye bürünen! 691692

Ey vahye bürünen (Peygamber)!

Ey o (yalnızlığa) bürünen1 kişi!2

Kalk ve uyar!

Kalk ve (insanları) uyar!

Kalk ve hemen (insanları) uyar.1

Sadece Rabbini yücelt!

Ve sadece Rabbini yücelt!

Sadece Rabbini yücelt.

Öz benliğini temiz tut!

Kendini (gönlünü, öz benliğini) temiz tut (şirke ve inkâra bulaşma)!

Ve yakınlarını, (kötülükten) temizle.1

Bütün pisliklerden kaçın!

Azaba ve kötülüğe yol açacak şeylerden kaçın!

Bütün pisliklerden uzaklaş.1

Yaptığını çok göstererek başa kakma!

Yaptığın iyiliği çok görerek başa kakma (kendine kazanç aracı kılma)!

(Yaptıklarını) çok görerek başa kakma.1

Rabbin için sabret!

Rabbinin rızasını kazanmak için sabret (her şeye katlanarak mücadeleye devam et)!

Ve Rabbinin (rızası) için sabret!1

8,9,10. Sûr'a üfürüldüğünde, işte o gün, çok çetin, çok zorlu bir gündür. Kâfirler için kolay değildir.

(Kıyamet için) o Sur’a üflendiği zaman,

Sûr’a1 üfürüldüğü zaman var ya,

8,9,10. Sûr'a üfürüldüğünde, işte o gün, çok çetin, çok zorlu bir gündür. Kâfirler için kolay değildir.

İşte o gün çok zor bir gün olacak,

9,1. İşte o gün, gerçekten kâfirler için, hiç de kolay olmayan, zor bir gündür.

8,9,10. Sûr'a üfürüldüğünde, işte o gün, çok çetin, çok zorlu bir gündür. Kâfirler için kolay değildir.

İnkârcılar için (hiç de) kolay olmayacak.

9,1. İşte o gün, gerçekten kâfirler için, hiç de kolay olmayan, zor bir gündür.

11,12,13,14. Tek olarak yarattığım, kendisine geniş servet ve gözü önünde duran oğullar verdiğim, kendisi için nimetleri serdikçe serdiğim o kişiyi bana bırak!

Yarattığımda tek başına (yapayalnız) olan kişiyi sen bana bırak!

11,12,13,14. Bırakın Bana! O kendi ellerimle yarattığım,1 kendisine bolca servet ve gözünün önünde duran oğullar verdiğim ve önüne imkân ve fırsatlar serdiğim adamı.2

11,12,13,14. Tek olarak yarattığım, kendisine geniş servet ve gözü önünde duran oğullar verdiğim, kendisi için nimetleri serdikçe serdiğim o kişiyi bana bırak!

Ona ardı arkası gelmeyen servetler verdim.

11,12,13,14. Bırakın Bana! O kendi ellerimle yarattığım,1 kendisine bolca servet ve gözünün önünde duran oğullar verdiğim ve önüne imkân ve fırsatlar serdiğim adamı.2

11,12,13,14. Tek olarak yarattığım, kendisine geniş servet ve gözü önünde duran oğullar verdiğim, kendisi için nimetleri serdikçe serdiğim o kişiyi bana bırak!

Gözü önünden ayrılmayan evlatlar (lütfettim).

11,12,13,14. Bırakın Bana! O kendi ellerimle yarattığım,1 kendisine bolca servet ve gözünün önünde duran oğullar verdiğim ve önüne imkân ve fırsatlar serdiğim adamı.2

11,12,13,14. Tek olarak yarattığım, kendisine geniş servet ve gözü önünde duran oğullar verdiğim, kendisi için nimetleri serdikçe serdiğim o kişiyi bana bırak!

Ayrıca rahat yaşaması için her türlü imkânı önüne serdim.

11,12,13,14. Bırakın Bana! O kendi ellerimle yarattığım,1 kendisine bolca servet ve gözünün önünde duran oğullar verdiğim ve önüne imkân ve fırsatlar serdiğim adamı.2

Bütün bunlardan sonra, kendisine verdiklerimi daha da arttırmamı istiyor.

Buna rağmen o, hala ihtirasla verdiğimden daha fazlasını istiyor (dünyalık nimetlerin ebedi olmasını arzuluyor).

(Buna rağmen) hâlâ verdiğimden daha da fazlasını istiyor.

Hayır, iş sanıldığı gibi değil. O, bizim âyetlerimize karşı bir inatçı kesildi.

Hayır, umduğu gibi olmayacak. Çünkü o, bizim ayetlerimizi inatla inkâra/yalanlamaya kalkıştı.

Bunu, asla (ummasın)! Çünkü o, Bizim âyetlerimize, hep karşı çıktı.

Ben onu dik bir yokuşa süreceğim.

Onu alabildiğine sarp bir yokuşa süreceğim.

Ben de onu, sarp bir yokuşa süreceğim.

18,19,20. Zira o, düşündü ve ölçtü biçti. Geberesice, nasıl ölçtü biçti! Lanet olası nasıl ölçtü biçti!

Çünkü o, (Kur’an’a nasıl karşı çıkacağını) düşündü ve plan yaptı.

Zirâ o, düşündü, ölçtü-biçti,

18,19,20. Zira o, düşündü ve ölçtü biçti. Geberesice, nasıl ölçtü biçti! Lanet olası nasıl ölçtü biçti!

Kahrolası nasıl da düşündü ve plan yaptı!

(Ama) kahrolası!1 Nasıl da ölçtü-biçti?

18,19,20. Zira o, düşündü ve ölçtü biçti. Geberesice, nasıl ölçtü biçti! Lanet olası nasıl ölçtü biçti!

Yine kahrolası, nasıl düşündü ve uydurdu?

Yine o kahrolası! Ne de ölçtü-biçti ya!

21,22,23,24,25. Sonra baktı. Sonra yüzünü ekşitti ve suratını astı. Sonra arkasını döndü ve kibirlendi. Şöyle dedi: “Bu, sadece öncekilerden nakledilen bir büyüdür. Bu yalnızca bir insan sözüdür.”

Sonra (Kur’an hakkında yeni dayanaklar bulmak için çevresine) baktı (düşündü).

Arkasından (etrafına) bakındı,

21,22,23,24,25. Sonra baktı. Sonra yüzünü ekşitti ve suratını astı. Sonra arkasını döndü ve kibirlendi. Şöyle dedi: “Bu, sadece öncekilerden nakledilen bir büyüdür. Bu yalnızca bir insan sözüdür.”

Sonra (söyleyecek söz bulamayınca) suratını astı ve kaşlarını çattı.

Sonra kaşlarını dürdü ve suratın astı.

21,22,23,24,25. Sonra baktı. Sonra yüzünü ekşitti ve suratını astı. Sonra arkasını döndü ve kibirlendi. Şöyle dedi: “Bu, sadece öncekilerden nakledilen bir büyüdür. Bu yalnızca bir insan sözüdür.”

Sonra da arkasını dönüp büyüklük taslayarak gitti.

Daha sonra böbürlenerek sırtını döndü.

21,22,23,24,25. Sonra baktı. Sonra yüzünü ekşitti ve suratını astı. Sonra arkasını döndü ve kibirlendi. Şöyle dedi: “Bu, sadece öncekilerden nakledilen bir büyüdür. Bu yalnızca bir insan sözüdür.”

Ve “Bu Kur’an eskilerden aktarılan bir büyüdür

24,25. Ve hemen (hiç düşünmeden): “Bu, sadece aldatıcı bir büyüdür1 ve bu, bir insan sözünden başka bir şey değildir.” dedi.2

21,22,23,24,25. Sonra baktı. Sonra yüzünü ekşitti ve suratını astı. Sonra arkasını döndü ve kibirlendi. Şöyle dedi: “Bu, sadece öncekilerden nakledilen bir büyüdür. Bu yalnızca bir insan sözüdür.”

Ve bu, (Allah sözü değil) ancak insan sözüdür” dedi.

24,25. Ve hemen (hiç düşünmeden): “Bu, sadece aldatıcı bir büyüdür1 ve bu, bir insan sözünden başka bir şey değildir.” dedi.2

26,27,28,29,30. İşte ben onu Sekar'a sokacağım. Sekar'ın ne olduğunu nereden bileceksin? Bırakmayan ve terk etmeyen bir ateştir. İnsanın derisini kavurur; orada on dokuz bekçi vardır.693

Ben de muhakkak onu “Sakar’a atacağım.

Ben onu (âhirette) Sekar’a atacağım.1

26,27,28,29,30. İşte ben onu Sekar'a sokacağım. Sekar'ın ne olduğunu nereden bileceksin? Bırakmayan ve terk etmeyen bir ateştir. İnsanın derisini kavurur; orada on dokuz bekçi vardır.693

Sakar’ın ne olduğunu bilir misin?

O Sekar’ın gerçekliğini sana (Allah’tan başka) kim bildirebilir ki?1

26,27,28,29,30. İşte ben onu Sekar'a sokacağım. Sekar'ın ne olduğunu nereden bileceksin? Bırakmayan ve terk etmeyen bir ateştir. İnsanın derisini kavurur; orada on dokuz bekçi vardır.693

O ne yaşatır ne de öldürür,

28,29. O, her şeyi yakan, insanın yakasını asla bırakmayan1 ve derilerini kavuran (bir cehennem)dir.

26,27,28,29,30. İşte ben onu Sekar'a sokacağım. Sekar'ın ne olduğunu nereden bileceksin? Bırakmayan ve terk etmeyen bir ateştir. İnsanın derisini kavurur; orada on dokuz bekçi vardır.693

O, durmadan derileri yakıp kavurur.

28,29. O, her şeyi yakan, insanın yakasını asla bırakmayan1 ve derilerini kavuran (bir cehennem)dir.

26,27,28,29,30. İşte ben onu Sekar'a sokacağım. Sekar'ın ne olduğunu nereden bileceksin? Bırakmayan ve terk etmeyen bir ateştir. İnsanın derisini kavurur; orada on dokuz bekçi vardır.693

Üzerinde on dokuz vardır onun.

Onun üzerinde on dokuz1 vardır.

Biz cehennemin bekçilerini sırf melekler kıldık. Sayılarını da, inkâr edenlere bir imtihan yaptık ki, kendilerine kitap verilenler Kur'ân vahyinin doğruluğundan emin olsunlar; inananların imanı artsın; kitap verilenler ve inananlar şüphe etmesinler; kalplerinde inanç sorunu olanlar ve inkâr edenler de, “Allah bu örnekle ne demek istedi?” desinler. Allah dileyeni böyle saptırır, dileyeni de doğru yola ulaştırır. Rabbinin ordularını kendisinden başka kimse bilemez. Bunlar insana sadece bir öğüttür.

Biz o cehennemin muhafızlarını hep meleklerden ibaret kıldık. Sayılarını da ancak inkârcılar için bir sınav yaptık. Kendilerine kitap verilenler de Kur’an’ın hak olduğuna inansınlar (çünkü onların kitaplarında da bu meleklerin sayısı on dokuzdur). İnananlar da imanlarını artırsın. Kendilerine kitap verilenlerle mü’minler (böylece) şüpheye düşmesinler. Kalplerinde hastalık olan münafıklar ile inkârcılar da neticede: “Allah, bu örnek ile ne anlatmak istemiş olabilir?” desinler. Böylece Allah dileyeni sapıklıkta bırakır, dileyeni de doğru yola iletir. Rabbinin ordularını kendisinden başka kimse bilemez. Bu, insanlar için uyarıdan başka bir şey değildir.

Biz cehennemin görevlilerini sadece meleklerden kıldık. Biz onların sayısını sadece kâfirler için bir imtihan (vesilesi) yaptık ki böylece kendilerine kitap verilenler iyice inansın, îman edenler îmanlarını artırsın, bir de kendilerine kitap verilenler ve îman edenler, şüpheye düşmesin, kalplerinde hastalık bulunanlar ve kâfirler de: “Allah bu misalle ne demek istiyor?” desinler. İşte Allah böylece dilediğini şaşırtır, dilediğini de hak yola yöneltir. Rabbinin ordularını, kendisinden başka kimse bilemez. Bütün bunlar, insanlık için ancak bir öğüttür.

32,33,34. Hayır! Öyle değil, aya, uzaklaştığında geceye ve ağardığında sabaha andolsun.

Hayır (onlar öğüt almazlar)! Ay’a (yemin olsun)!

32,33,34. (Ama onlar) asla (öğüt almazlar.) Aya, döndüğü zaman geceye ve ağardığı zaman sabaha, yemin olsun ki,

32,33,34. Hayır! Öyle değil, aya, uzaklaştığında geceye ve ağardığında sabaha andolsun.

Çekilip giderken geceye,

32,33,34. (Ama onlar) asla (öğüt almazlar.) Aya, döndüğü zaman geceye ve ağardığı zaman sabaha, yemin olsun ki,

32,33,34. Hayır! Öyle değil, aya, uzaklaştığında geceye ve ağardığında sabaha andolsun.

Ağardığı zaman sabaha (söken şafağa) yemin olsun ki,

32,33,34. (Ama onlar) asla (öğüt almazlar.) Aya, döndüğü zaman geceye ve ağardığı zaman sabaha, yemin olsun ki,

Şüphesiz o Sekar, büyük felâketlerden biridir.

O (cehennem) gerçekten büyük (bir uyarı) dır.

35,36,37. Gerçekten o (cehennem) sizden öne geçmek veya geride kalmak isteyen insanlar için, büyük uyarılardan birisidir.

İnsanlık için bir uyarıcıdır.

(O cehennem) insan için (bir uyarıcıdır).

35,36,37. Gerçekten o (cehennem) sizden öne geçmek veya geride kalmak isteyen insanlar için, büyük uyarılardan birisidir.

Sizden, ilerlemek ya da geri kalmak isteyenler için.

Sizden iyilikler yaparak önde gitmeyi veya küfür yüzünden cehennemde kalmayı seçen her biriniz için bir uyarıcıdır.

35,36,37. Gerçekten o (cehennem) sizden öne geçmek veya geride kalmak isteyen insanlar için, büyük uyarılardan birisidir.

Herkes, kazandığına karşılık bir rehindir.

(İyi bilin ki; hesap günü) herkes (dünyada) yaptıklarının esiri olacaktır.

38,39. Sağ taraftakilerin dışında, herkes(in karşılığı) kendi kazandığına bağlıdır.

39,40,41,42. Ancak sağdakiler hariçtir. Onlar cennetlerde olacak ve suçlulara soracaklardır. “Sizi Sekar'a sürükleyen nedir?”

Yalnız dürüstlüğü ve erdemli olmayı başararak âhiret mutluluğuna erenler hariç.

38,39. Sağ taraftakilerin dışında, herkes(in karşılığı) kendi kazandığına bağlıdır.

39,40,41,42. Ancak sağdakiler hariçtir. Onlar cennetlerde olacak ve suçlulara soracaklardır. “Sizi Sekar'a sürükleyen nedir?”

40-41. Onlar cennetlerde olacaklar ve oradan suçlulara soracaklar.

40,41,42. Onlar, cennetlerdedir ve günâhkârlara: “Sizi şu cehenneme sürükleyen nedir?” diye sorarlar.

39,40,41,42. Ancak sağdakiler hariçtir. Onlar cennetlerde olacak ve suçlulara soracaklardır. “Sizi Sekar'a sürükleyen nedir?”

40-41. Onlar cennetlerde olacaklar ve oradan suçlulara soracaklar.

40,41,42. Onlar, cennetlerdedir ve günâhkârlara: “Sizi şu cehenneme sürükleyen nedir?” diye sorarlar.

39,40,41,42. Ancak sağdakiler hariçtir. Onlar cennetlerde olacak ve suçlulara soracaklardır. “Sizi Sekar'a sürükleyen nedir?”

“Sizi şu Sakar’a (cehenneme) sürükleyen nedir?” (diye soracaklar.)

40,41,42. Onlar, cennetlerdedir ve günâhkârlara: “Sizi şu cehenneme sürükleyen nedir?” diye sorarlar.

43,44,45,46,47. Onlar da şöyle cevap vereceklerdir: “İnanıp kulluk edenlerden değildik. Yoksulları doyurmuyorduk. Bâtıla dalanlarla birlikte dalardık. Ceza gününü yalanlardık. Sonunda ölüm bize geldi çattı.”

Cehennemlikler diyecekler ki: “Biz musallîn (Hak’tan yana olanlardan) değildik.”

43,44. Onlar da: “Biz namaz kılmazdık, yoksula yedirmezdik.” derler.

43,44,45,46,47. Onlar da şöyle cevap vereceklerdir: “İnanıp kulluk edenlerden değildik. Yoksulları doyurmuyorduk. Bâtıla dalanlarla birlikte dalardık. Ceza gününü yalanlardık. Sonunda ölüm bize geldi çattı.”

Yoksullara yedirmezdik.”

43,44. Onlar da: “Biz namaz kılmazdık, yoksula yedirmezdik.” derler.

43,44,45,46,47. Onlar da şöyle cevap vereceklerdir: “İnanıp kulluk edenlerden değildik. Yoksulları doyurmuyorduk. Bâtıla dalanlarla birlikte dalardık. Ceza gününü yalanlardık. Sonunda ölüm bize geldi çattı.”

“Kendilerini günaha kaptıran günahkârlarla birlikte günaha dalardık.”

45,46,47. (Bir de): “Ölüm bize gelinceye kadar, (bâtıla) dalanlarla beraber (kendimizden geçer) biz de dalar giderdik, din gününü de yalanlardık.” derler.

43,44,45,46,47. Onlar da şöyle cevap vereceklerdir: “İnanıp kulluk edenlerden değildik. Yoksulları doyurmuyorduk. Bâtıla dalanlarla birlikte dalardık. Ceza gününü yalanlardık. Sonunda ölüm bize geldi çattı.”

Hesap gününü de yalan sayardık.”

45,46,47. (Bir de): “Ölüm bize gelinceye kadar, (bâtıla) dalanlarla beraber (kendimizden geçer) biz de dalar giderdik, din gününü de yalanlardık.” derler.

43,44,45,46,47. Onlar da şöyle cevap vereceklerdir: “İnanıp kulluk edenlerden değildik. Yoksulları doyurmuyorduk. Bâtıla dalanlarla birlikte dalardık. Ceza gününü yalanlardık. Sonunda ölüm bize geldi çattı.”

“(Ölüm ile) her şey açık seçik ortaya çıkıncaya kadar.

45,46,47. (Bir de): “Ölüm bize gelinceye kadar, (bâtıla) dalanlarla beraber (kendimizden geçer) biz de dalar giderdik, din gününü de yalanlardık.” derler.

Artık onlara, şefaatçilerin şefaati fayda vermez.

Artık şimdi onlara hiç kimsenin şefaati fayda vermeyecektir.

Artık onlara, şefâat1 edenlerin de bir yararı olmaz.

49,50,51,52. Öyleyken, onlara ne oluyor ki âdeta arslandan ürküp kaçan yaban eşekleri gibi, öğütten yüz çeviriyorlar? Daha doğrusu onların her biri, kendisine açılmış sahifeler verilmesini istiyor.

49-50-51. Böyle iken onlara ne oluyor da aslandan korkup kaçan ürkmüş yaban eşekleri gibi (Kur’an’daki) öğütten yüz çevirip kaçıyorlar?

49,50,51. Buna rağmen, o (kâfirlere) ne oluyor da; aslandan ürküp kaçan yaban eşekleri gibi, (haktan) yüz çeviriyorlar?

49,50,51,52. Öyleyken, onlara ne oluyor ki âdeta arslandan ürküp kaçan yaban eşekleri gibi, öğütten yüz çeviriyorlar? Daha doğrusu onların her biri, kendisine açılmış sahifeler verilmesini istiyor.

49-50-51. Böyle iken onlara ne oluyor da aslandan korkup kaçan ürkmüş yaban eşekleri gibi (Kur’an’daki) öğütten yüz çevirip kaçıyorlar?

49,50,51. Buna rağmen, o (kâfirlere) ne oluyor da; aslandan ürküp kaçan yaban eşekleri gibi, (haktan) yüz çeviriyorlar?

49,50,51,52. Öyleyken, onlara ne oluyor ki âdeta arslandan ürküp kaçan yaban eşekleri gibi, öğütten yüz çeviriyorlar? Daha doğrusu onların her biri, kendisine açılmış sahifeler verilmesini istiyor.

49-50-51. Böyle iken onlara ne oluyor da aslandan korkup kaçan ürkmüş yaban eşekleri gibi (Kur’an’daki) öğütten yüz çevirip kaçıyorlar?

49,50,51. Buna rağmen, o (kâfirlere) ne oluyor da; aslandan ürküp kaçan yaban eşekleri gibi, (haktan) yüz çeviriyorlar?

49,50,51,52. Öyleyken, onlara ne oluyor ki âdeta arslandan ürküp kaçan yaban eşekleri gibi, öğütten yüz çeviriyorlar? Daha doğrusu onların her biri, kendisine açılmış sahifeler verilmesini istiyor.

(Onlar bunca uyarıya rağmen hala) istiyorlar ki; her birine ayrı ayrı hitap eden birer kitap verilsin.

Bir de onlardan her biri, kendisine okunmaya hazır kutsal sayfalar inmesini istiyor.

Hayır! Aslında onlar âhiretten korkmuyorlar.

Hayır, hayır! Onlar ahiretten korkmuyorlar.

53,54. Asla! (Böyle olmaz.) Onlar, âhiretten de korkmuyorlar. Hayır! (Şunu iyi bilsinler ki) o (Kur’ân), elbette bir öğüttür.

54,55. Asla! Doğrusu Kur'ân bir hatırlatmadır. Dileyen ondan öğüt alır.

Evet, Muhakkak ki Kur’an (Allah’tan) bir öğüttür.

53,54. Asla! (Böyle olmaz.) Onlar, âhiretten de korkmuyorlar. Hayır! (Şunu iyi bilsinler ki) o (Kur’ân), elbette bir öğüttür.

54,55. Asla! Doğrusu Kur'ân bir hatırlatmadır. Dileyen ondan öğüt alır.

Artık kim dilerse ondan düşünür öğüt alır.

Dileyen, (düşünüp) ondan öğüt alır.

Böylece zaten onlar Allah'ın dilediğini ancak öğüt almış olurlar. Çünkü saygı duyulması gereken O'dur. Bağışlayacak olan da O'dur.694

(Ne var ki) Allah dilemedikçe (kendileri de istemedikçe) ondan ders almazlar. Saygıyla direktiflerine itaat edilmeye layık olan ancak O’dur, affetmeye ehil/yetkili olan da O’dur.

Allah dilemedikçe, o (kâfirler ondan) öğüt almazlar. Gerçekten, sakınılmaya lâyık olan da bağışlamaya ehil olan da Odur.